آشنایی با کشورهای جهان

وقتی اسم افغانستان میاد، ذهن ما پر میشه از تصاویر جنگ و خاک و آدمای غمگین. ولی راستشو بخواین، این فقط یه تیکه خیلی کوچیک، از یه قصه خیلی بزرگه. این سرزمین یه جورایی شبیه جعبه اسرارآمیز میمونه که پر از چیزاییه که باورت نمیشه. بیاین بدون هیچ مقدمه چینی اضافه ای بریم سراغ چیزایی که تا حالا نشنیدین.

افغانستان یه زمانی مرکز تفریح و خوشگذرونی ثروتمندای دنیا بود
شاید باور نکنین ولی تو دهه شصت و هفتاد میلادی، کابل یه پایتخت کاملاً مدرن و شیک بود. دخترا با دامن کوتاه تو دانشگاه درس میخوندن، اتوبوسای دو طبقه تو خیابونا جولون میدادن و یه مسیر گردشگری معروف به نام "هیپی تریل" از اروپا شروع میشد و آخرش میرسید به کابل. کافه ها و مهمونخونه های شیک پر بود از جوونای خارجی که اومده بودن حال کنن و یه ذره از فرهنگ متفاوت اینجا رو بچشن. اون روزا رو با امروز مقایسه کنی، انگار داری دوتا سیاره کاملاً متفاوت میبینی.

اگه فکر می کنی نروژ یا سوییس بهشت کوهستانی هستن، باید یه سر به واخان در بدخشان بزنی. این منطقه یه راهروی باریک و کوهستانیه که افغانستان رو به چین وصل می کنه و پر از قله های سر به فلک کشیده و یخچالای عظیمه. مردم محلی قرن هاست که توی این منطقه صعب العبور با یه روش زندگی باستانی روزگار میگذرونن و خونه‌شون رو از سنگ و چوب میسازن. سختی زندگی، این منطقه رو بکر و دست نخورده نگه داشته.

همه چوگان رو بعنوان یه بازی سلطنتی و قدیمی میشناسن، ولی افغانستان ورزشی داره به اسم بزکشی که اونم حسابی سلطنتیه و حتی خشن تره. یه لاشه بز یا گوساله رو وسط میدون میندازن و سوارکارای ماهر سعی می کنن توی یه رقابت بی رحمانه، اون رو از چنگ هم بقاپن و تو یه دایره مشخص بندازن. این یه ورزش نیست، یه جورایی نمایش قدرت و شجاعته که ریشه‌ش برمیگرده به دوران چنگیز خان مغول.

شاید تا حالا فکر میکردی هویج یه سبزی کاملاً اروپاییه، ولی تحقیقات نشون میده که اولین هویجای کشت شده با رنگای بنفش و زرد، دقیقاً از همین منطقه و سرزمین های اطراف افغانستان اومدن. هلندی ها بودن که بعداً با اصلاح نژادی، اون رنگ نارنجی معروف رو به وجود آوردن و به اسم خودشون زدن. پس دفعه بعدی که یه هویج گاز زدی، بدون که یه محصول بومی افغانستانه.

تو دل ولایت بامیان، کنار همون مجسمه های بودا که تخریب شدن، یه مجموعه باستانی شگفت انگیز به اسم شهر غلغله هست. این شهر که کاملاً از گِل ساخته شده، پر از برج و باروهای بلنده که الان تقریباً با کوه های اطرافش یکی شدن. نکته جالب اینجاست که این خونه های گلی، قرن هاست با یه سیستم تهویه طبیعی که خودشون طراحی کردن، بدون هیچ برقی خنک میشن. تکنولوژی ای که الان مهندسای مدرن تازه کشفش می کنن.

افغانستان امروزی رو به عنوان یه کشور کاملاً مسلمان میشناسن، ولی تو دل تاریخ، اینجا یه مرکز بزرگ بودایی بوده. مجسمه های عظیم بودا در بامیان که متأسفانه دیگه نیستن، شاهدی بر این ادعان. راهبان بودایی از سراسر آسیا برای عبادت و مطالعه به صومعه های این منطقه سفر می کردن و کل این پهنه یه جورایی حکم یه دانشگاه بزرگ معنوی رو داشته. تاریخ اینقدر پیچ و تاب داره که واقعاً آدم شاخ درمیاره.

تو نگاه اول، افغانستان یه بیابون خشکه. ولی وقتی بری شرق، به ولایت ننگرهار میرسی. جایی که یه جنگل انبوه و سرسبز از درختان کاج و بلوط به اسم "غارگه" وجود داره که آب و هواش به طور عجیبی مدیترانه ایه. اینجا پر از حیات وحشه و مردم میان برای استراحت و تفریح زیر سایه درختا لم میدن و کباب میخورن. چیزی که اصلاً به تصویر ذهنی هیچکس از افغانستان نمیخوره.