آندورا
· 3 خرداد 17:00 · خواندن 2 دقیقه تا حالا اسم آندورا به گوشت خورده؟ اگه نقشه اروپا رو نگاه کنی، یه لوزی کوچیک و قایمکی بین فرانسه و اسپانیا هست که احتمالاً باهاش برخورد کردی و چشمات از روش سر خورده رفته. این کشور کوچیک فقط ۴۶۸ کیلومتر مربع مساحت داره، یعنی تقریباً نصف مساحت تهران. با این حال پر از ریزهکاریهای جورواجوره که بعید میدونم جایی دیگه نمونهاش رو ببینی.
مردم آندورا از نظر امید به زندگی جزو برترینهای دنیا هستن و میانگین عمرشون به راحتی از ۸۳ سال رد میشه. یه جورایی انگار هوای کوهستانی پیرنه یه اکسیر جادویی داره. شاید یکیش هم به خاطر سیستم درمانی فوقالعادهشون باشه، شاید هم به خاطر سبک زندگی آروم و بدون استرسی که تو دل کوهها جریان داره. راستی اینم بگم که آندورا اصلاً ارتش نداره و دفاع از کشور رو سپرده دست همسایههاش، فرانسه و اسپانیا. یعنی عملاً بودجه نظامیشون صفره و این پول رو میریزن تو جیب مردم یا خدمات عمومی. باحاله نه؟
نکته عجیب دیگه سیستم سیاسیشونه. آندورا تنها کشور دنیاست که دو تا رئیس کشور داره، بهش میگن شاهزادههای مشترک. یکی از این شاهزادهها رئیسجمهور فرانسهست و دیگری اسقف منطقهای تو اسپانیا. این ساختار از قرن سیزدهم میلادی همین شکلی مونده و کسی هم نمیخواد عوضش کنه. تصور کن یه روز صبح پاشی ببینی هم رئیسجمهور فرانسهست که برات تصمیم میگیره هم یه اسقف اسپانیایی. عجب دموکراسی پیچیده و خوشمزهای.
زبان رسمیشون کاتالان هست، همونی که تو بارسلونا هم صحبت میشه. ولی خیالت راحت باشه، اگه اسپانیایی یا فرانسوی بلد باشی اونجا گم نمیشی. مردمش اکثراً چندزبانه هستن و گردشگرها رو حسابی تحویل میگیرن. حالا چرا گردشگر؟ چون آندورا عملاً یه بهشت خریده. به خاطر مالیات فوقالعاده پایین، کلی مغازه و فروشگاه بزرگ اونجا ردیف شده که پر از اجناس الکترونیکی، عطر و ادکلن و لباسهای برنده. مردم از فرانسه و اسپانیا میان اینجا تا جیبشون رو پر کنن از خریدهای بدون گمرک. انگار کل کشور یه بازارچه مرزی بزرگه.
زمستونا هم که تازه قصه شروع میشه. پیستهای اسکی آندورا تو جنوب اروپا واقعاً معروفه. پودر برفش نرم و باکیفیته و قیمتهاش نسبت به بقیه اروپا خیلی منصفانهتره. واسه همین اسکیبازای حرفهای و آماتور عاشق اینجان. یه جورایی زمستونا آندورا تبدیل میشه به یه مقصد شلوغ و پررفتوآمد که جمیعتش چند برابر میشه.
یه چیز بامزه دیگه در مورد غذاشونه. چون بین دو تا فرهنگ بزرگ آشپزی قرار گرفته، هم میتونی پائیا اسپانیایی نوش جان کنی هم کرپ فرانسوی. اما خودشونم یه عالمه غذای محلی دارن که تو دل کوهها شکل گرفته. یه جور آش رشته مخصوص دارن به اسم اسکودیا که توش از گوشت و سبزیجات محلی استفاده میکنن. بیشتر غذاهاشون گرم و پرانرژیست، مناسب هوای سرد کوهستانی.
آندورا حتی یه زندان هم نداره. زندانیانش رو میفرستن به زندانهای فرانسه یا اسپانیا و خرجش رو میدن. اینم یه جور برونسپاری قضاییه دیگه. خلاصه که این تکه زمین کوچیک کوهستانی پر از تناقضهای جذاب و شگفتیهای ریز و درشته. اگر روزی دلت خواست از شلوغی و عربده زندگی شهری فرار کنی، آندورا همون گوشه دنج و خلوتیه که دنبالشی.