آشنایی با کشورهای جهان

آلبانی رو دست کم نگیر؛ این کشور عجیب تر از چیزیه که فکر می کنی

تا حالا شده یه جای دنیا رو ببینی که مردمش برای محافظت از خونه هاشون، به جای تفنگ، عروسک آویزون می کنن؟ یا کشوری که بیشتر از آدم، پناهگاه هسته ای داره؟ آلبانی دقیقاً همون نقطه از نقشه است که هرچی فکر کنی می شناسیش، ولی وقتی دقیق می شی، می بینی یه دنیای دیگه زیر پوستش قایم کرده. بذار چندتا از اون چیزایی رو که هیچوقت تو گوگل سرچ نکردی، برات بگم.

مردم آلبانی عاشق قهوه هستن، اونم از نوعی که باید بشینی و یه ربع با یه شات کوچیک ور بری تا تموم بشه. فرهنگ کافه نشینی اینجا یه جور دین ملیه؛ کافه ها همیشه پرن، ولی نه برای این که مردم بیکار باشن. داستان از این قراره که اینا معاشرت رو نفس می کشن. یه ضرب المثل قدیمی دارن که میگه "خدا روز رو برای کار کردن آفرید، شب رو برای حرف زدن."

حالا بریم سراغ یه چیز ترسناک و باحال همزمان. توی دوران دیکتاتوری انور خوجه، این یارو یه جورایی پارانویای حمله هسته ای گرفته بود. نتیجه اش چی شد؟ یه عالمه پناهگاه بتنی کوچیک و بزرگ توی کل کشور ساختن که هنوزم هستن. عدد دقیقش رو نگم بهتره، ولی باور کن اگه یه روز آخرالزمان بشه، آلبانی امن ترین جای زمینه.

خب، حالا چیزای عجیب تر. شمال آلبانی یه سنت داشته به اسم "بورنِش" یا "دوشیزگان قسم خورده". این یه راه فرار اجتماعی برای زنایی بود که نمی خواستن ازدواج اجباری کنن یا می خواستن حق مالکیت داشته باشن. قسم می خوردن تجرد مادام العمر بخورن و بعدش رسماً توی جامعه به عنوان یه مرد شناخته می شدن. لباس مردونه می پوشیدن، تفنگ حمل می کردن و حق رأی داشتن. این قانون نانوشته قرن ها اجرا می شد.

حالا بیا یه کم مهربون تر حرف بزنیم. می دونی چرا خیلی از خونه های قدیمی آلبانی، به خصوص توی روستاها، یه عروسک یا یه شیء شبیه مترسک از سردر خونه آویزونه؟ اسمش "دوردولِک" ه. مردم محلی باور داشتن که این عروسک خوشگل، چشم حسود و انرژی منفی رو مثل برق گیر می کشه به خودش تا صاحبخونه در امان بمونه. جالبه که حتی الانم تو ساختمون های مدرن می بینیش.

یه نکته اساسی دیگه: ترافیک. اگه بری آلبانی، مخصوصاً تیرانا، تعجب می کنی که چرا این همه ماشین مرسدس بنز قدیمی تو خیابونه. دلیلش فقط اقتصادی نیست؛ یه جور پرستیژ و نشونه موفقیت حساب می شه. یه زمانی ماشین های دزدی از اروپای غربی رو با لنج می آوردن اینجا، ولی الان اکثرشون قانونی و خاک خورده هستن. مردم اونقدر به این برند تعصب دارن که تا بنز سوار نشن، انگار یه چیزی تو زندگیشون کمه.

شاید نشناسی ولی این آلبانیایی ها قهرمان پرتاب وزنه و کشتی دنیا هستن. وقتی می بینیشون تو رستوران یه کوه برنج و گوشت رو به تنهایی تموم می کنن، تعجب نکن. رژیم غذایی مدیترانه ای شون با عشق به گوشت قرمز و لبنیات گره خورده. یه غذا دارن به اسم "تاوه کوسی" که ماست و گوشت بره رو با هم می پزن. شاید به نظرت چندش بیاد، ولی اونقدر خوشمزه است که انگشتات رو هم باهاش می خوری.

تو آلبانی اگه یکی برات دست تکون بده یا بهت زل بزنه، نترس. اینا کنجکاوی محضه. مردمش به شدت خارجی دوست هستن، شاید چون سال ها از دنیا جدا بودن و حالا عطش دیدن آدمای جدید رو دارن. غریبه دعوتت می کنه شام، اونم نه از روی تعارف الکی. اگه یه روز تو کوه های آلبانی گم بشی و در خونه یه چوپون رو بزنی، احتمالاً برگردی خونه چاق تر و خوشحال تر از وقتی که رفتی.

این کشور کوچیک بالکان، اندازه یه قاره حرف برای گفتن داره. از پناهگاه های هسته ای بگیر تا عروسک های دفع چشم زخم، از دوشیزگانی که مرد شدن تا عشق بی پایان به بنز. اگه هنوز فکر می کنی آلبانی فقط یه مقصد ارزون برای تعطیلاته، سخت در اشتباهی. اینجا یه موزه مردم شناسی زنده است که دیوار نداره.